مانیزان و قلعه باباخان (نخستین دارندگان مدرسه)
در زمان پهلوی اول در شهرستان ملایر با همت بانویی به نام خانم عروس کاتوزیانی به احتمال دومین یا سومین مدرسه به نام انوری در این روستا "مانیزان" ساخته می شود و مورد بهره برداری قرار می گیرد.
زبان بعضی از بومیان این روستا ترکی لک می باشد که نشان می دهد مردم این روستا در اثر همجواری و آمیزش با ساکنین ترک قلعه باباخان زبان آنها ترکی لک شده یا گویندگان به این زبان به احتمال قوی از اخلاف باباخان "باخان" (که شرح آن در نام جای قلعه باباخان آمده) می باشد که به عللی در این روستا ساکن شده اند.
نقل از کتاب دانشنامه ی ملایر نوشته: علیرضا گودرزی با کمی تغییر
بر همین اساس این دو روستا در بین شهرستان ملایر و روستاهایش در واقع از پیشگامان سواد آموزی بوده و هستند که در شهرهای ایران به ویژه تهران در راس کارهای مهم علمی و فرهنگی و اقتصادی و نظامی و انتظامی از گذشته بوده اند و هنوز بالاترین درصد تحصیل کردگان دانشگاهی را در منطقه دارا می باشند.
به نقل از سرکار خانم مرضیه ساریخانی:
با سلام و احترام
عمه خانم عروس(خانم کاتوزیان) عمه مادر من بوده اند(خدا رحمتشان کند) مادرم می گوید که عمه خانم عروس برای رضا شاه باسلق و کلوچه و هدایای دیگری فرستاده اند(ضمن اینکه از دست پخت و سلیقه عمه شان همیشه تعریف می کنند).
رضا شاه هم از ایشان می پرسند: این خانم با سلیقه در مقابل این هدایا چه چیزی می خواهند؟ ایشان می گویند که یک مدرسه برای بچه هایم بسازند تا آنها با سواد شوند.
رضا شاه هم دستور ساخت مدرسه را می دهند که سومین مدرسه در کل شهرستان ملایر به حساب می آید. به نظر من واقعاً کار ایشان ستودنی است.
قلعه باباخان (قِلاباخُون=قِلاواخُون):روستاي قلعه باباخان در سمت جنوب شرقی ملاير و در فاصله حدود بیست و پنج كيلومتري شهر ملایر مي باشد.روستاهای مسیر جهت رسیدن به "قِلاباخُون" عبارتند از:گوراب-ازناوله-جوزان-توسک-مانیزان(خیرآباد)و در نهایت= قلعه باباخان(قِلاباخُون).داراي مردماني متدين با فرهنگ و اكثرا تحصيل كرده اند. قلعه باباخان در بين درّه اي سر سبز به نام دره جوزان قرار گرفته كه از اواخر فروردين تا قبل از برگ ريزان سرتاسر منطقه چون ياقوتي سبز مي باشد.خصوصا اگر از ارتفاعات مشرف بر اين منطقه نظاره گر زيبايي بهشتي آن باشيد هوش از سرتان مي پرد.سرتاسرکناره رودخانه ای که از گماسا شروع شده و به رودخانه حرم آبادمی پیوندد انباشته از انواع درختان و باغهای(انگور) سبز و با صفا است.لشکردر جوزان و زیارت در مانیزان و دربند بابلقانی و گماسا و چندین چشمه سار و بیشه خنک و خوش آب و هوا در این منطقه قرار دارد که چشم به راه نگاه مهربان مردم است. محصولات انگور این منطقه به ویژه کشمش آن معروفیت جهانی دارد. این هم وبلاگ قلعه باباخان تقدیم به شما،منتظر حضور فعال شما هستیم.